Η Δίβρη της Βορείου Ηπείρου

Ο Δεκέμβρης του 1990 θα μείνει αξέχαστος για πάντα στη μνήμη των Διβριωτών. Ήταν ένας Δεκέμβρης φορτωμένος με ένα βουνό από στενοχώριες, αγωνία και άγχος. Πηγαίναμε στις δουλειές μας και ο μυαλό μας ήταν αλλού. Γυρίζαμε στο σπίτι και χωρίς να σκεφτούμε για φαγητό, ανοίγαμε το ραδιόφωνο στην Ελλάδα και χαμηλώνοντας τη φωνή ακούγαμε τις ειδήσεις, τα έκτατα δελτία μέχρι αργά τα μεσάνυχτα…Ακούγαμε για τις δραπετεύσεις των νέων του χωριού μας και των γειτονικών χωριών και την άλλη μέρα μεταδίδονταν τα νέα από στόμα σε στόμα.

Οι γονείς γεμάτοι φόβο και αγωνία έκλαιγαν συνέχεια μέχρι τη στιγμή που άκουγαν ότι τα παιδιά τους πέρασαν τα σύνορα ή έφτασαν στα ελληνικά φυλάκια και στη συνέχεια με δυσκολία έκρυβαν τη χαρά τους. Επιτέλους τα παιδιά τους βρίσκονταν στον κόρφο της μητέρας Ελλάδας.! Κι άλλοι ετοιμάζονταν για φευγιό. Στο συνεταιρισμό είχαν παραλυθεί τα πάντα. Μια ατμόσφαιρα οργής και μίσους επικρατούσε στους διβριώτες, όπως και σε όλους τους Βορειοηπειρώτες, ενάντια στο σύστημα στο οποίο ζούσαμε.

Για την μακρόχρονη ιστορία της Δίβρης λέγονται πολλά ιδιόμορφα. Λόγω της γεωγραφικής της θέσης τη λένε " Μπαλκόνι των Ριζών" η " Φρούριο των Ριζών". Λόγω της αντίστασης τη λένε " Ηρωική Δίβρη", "Χωριό των καπεταναίων".Για τον ξεχωριστό τρόπο σκέψης και έκφρασης που διαμόρφωσε η Δίβρη στους αιώνες και τη διακρίνει από τα γύρω χωριά λένε " Το πανεπιστήμιο της Δίβρης". Έλεγαν πολλές φορές στους μορφωμένους: " Όσο σχολείο και να έκανες, θα πρέπει να τελειώσεις και το Πανεπιστήμιο της Δίβρης". Τους Διβριώτες τους λένε " Γενναίοι Διβριώτες", ή ότι " Οι Διβριώτες είναι του σπαθιού" ή " Με τους Διβριώτες μην τα βάζεις".
Ακόμα αναφέρεται η φράση " Δροβιανίτες με φλουριά, Διβριώτες με την πάλα".
Μα για το "Ξυπόλυτο τάγμα της Δίβρης" τι μπορούμε να πούμε;
Πρώτα απ' όλα τονίζουμε ότι δεν είναι πολύ παλαιό. Καθιερώθηκε πριν 63 χρόνια απ' τους άλλους για τους Διβριώτες.
Η ονομασία " Τάγμα" της Δίβρης, διότι το χωριό μας διακρίνεται και στην συγκρότηση των πολλών στρατιωτικών μονάδων.
Διβριώτικες στρατιωτικές μονάδες συναντούσες από το 1847 για τις συγκρούσεις στην τοποθεσία Παλουλή, κατά των μεταρρυθμίσεων του Τανζιμάτ, στην εξέγερση του Λυκουρσίου το 1878, στους Βαλκανιούς Πολέμους 1912-1913, στον Αυτονομιακό Αγώνα του 1914, για την αυτοάμυνα του χωριού και για τη συμμετοχή στην αντίσταση για την απελεύθερωση του τόπου από τους κατακτητές.

Από τα τέλη του 1943 όπου οι δυνάμεις του Ενβέρ Χότζα με τη βοήθεια του ΚΚΕ δια των αντιπροσώπων του, διέλυσαν τις πατριωτικές δυνάμεις ( εθνικόφρονες), άλλους εκτελώντας και άλλους περνώντας τους στα μεσαιωνικά μπουντρούμια, μετά την εγκαθίδρυση αυτού του πρωτοφανούς συστήματος στον κόσμο, αρχικά πριν απομακρυνθούν οι Γερμανοί είχαν στήσει το αρχηγείο τους στο παλάτι του Γιώργου Ζήση στο Θεολόγο που χρησίμευε εκτός από διοικητήριο, αλλά και ως φυλακή και τόπος απάνθρωπων βασανιστηρίων των Ελλήνων Βορειοηπειρωτών εθνικοφρόνων.

Το επιτελείο αυτού του διοικητηρίου αποφάσιζε για συλλήψεις , φυλακίσεις, βασανισμούς και εκτελέσεις.

Πριν απομακρυνθούν οι Γερμανοί και μέχρι το 1947 στις συλλήψεις, λόγω του ότι δεν είχαν οχήματα για τη μεταφορά τους, είχαν απώλειες.  Τους είχαν φύγει πολλοί, από τη Δίβρη τους απόδρασε απ' τη φυλακή του Θεολόγου  ο Παναγιώτης Σταύρος ( Τσιαμάτης) και ο Σπύρος Οικονόμου, στην μεταγωγή για τον Καλιά Αργυροκάστρου, αφοπλίζοντας τους φρουρούς μαζί με συνάδελφό τους συνοδευόμενο.

Από το 1947 και ύστερα, τις συλλήψεις και μεταγωγές τις κάναν ασφαλείς όλα τα τμήματα εσωτερικών ( ασφαλείας). Είχαν οχήματα ( τζιπ) για τις συλλήψεις. Ο νομός Αγίων Σαράντα ( η ασφάλεια) που πραγματοποιούσε τις συλλήψεις είχε το τζιπ με πινακίδα αριθμό 11.

Όλοι βλέπουμε όνειρα και οράματα. Με πολλές προσπάθειες και δυνατές επενδύσεις πολλά από αυτά τα κάνουμε πραγματικότητα.

Για το όμορφο χωριό μου, τη Δίβρη πολλοί Διβριώτες, σχεδόν όλοι, κάνουν όνειρα.

Θα προσπαθήσω να περιγράψω ένα δικό μου όνειρο, το οποίο μπορεί να πραγματοποιηθεί στο μέλλον, έστω και μετά από 50 ή περισσότερα χρόνια. Όνειρο για μια τουριστική Δίβρη. Είναι πολύ κατάλληλο χωριό για την ανάπτυξη του τουρισμού.

Αρχίζει το μελλοντικό μας ταξίδι…

Ξεκινούμε από τους Αγίους Σαράντα με την πολυτελέστατη κούρσα των Κοντέων. Στο έμπα του χωριού ένα αρχαίο εκκλησάκι της Παναγιάς.Αριστερά πάμε στη σπηλιά του Άη Γιώργη στη μέση ενός μεγάλου κόκκινου βράχου.

Μπαίνουμε στο χωριό. Δεξιά και αριστερά του πλατύ ασφαλτοστρωμένου αυτοκινητοδρόμου, διώροφα και τριώροφα σπίτια καθώς και ξενοδοχεία Διβριωτών και μη.

Σταθμεύουμε στη μεγάλη πλατεία του χωριού. Δροσιζόμαστε με το κρύο νερό της κρουσταλλένιας πηγής της φημισμένης Καμάρας.